Ir a la página de inicio Visualizar mapa de cruceiros Cruceiros de A Coruña Cruceiros de Lugo Cruceiros de Ourense Cruceiros de Pontevedra

        Provincia: A Coruña

        Municipio: Abegondo   Parroquia: Abegondo (Santaia)

        "O cruceiro bonito". Lugar:  O Adro

        Coordenadas (WGS84):
        43º13'08.41''N 8º17'54.46''O  (43.2188328,-8.2984932)


Haz clic si quieres ver la zona en google-maps
También puedes ver el mapa más abajo
Cruceiro del tipo "Crucifijo" (con la imagen de Cristo en el anverso de la Cruz)Datado en...Cruceiro de ánimasO cruceiro foi movido da súa localización orixinal / El cruceiro fue movido de su ubicación original / The stone cross was moved from its original location
Nuestro agradecimiento a Juan J. Rocha Carro
por permitirnos usar la excelente información de su blog

Estilo: barroco. Data de 1787
Cruceiros en Abegondo
Cruceiros en Abegondo
Cruceiros en Abegondo
Cruceiros en Abegondo
Cruceiros en Abegondo
Cruceiros en Abegondo
Cruceiros en Abegondo
Cruceiros en Abegondo
Cruceiros en Abegondo
Cruceiros en Abegondo
Cruceiros en Abegondo
Cruceiros en Abegondo
Cruceiros en Abegondo
Cruceiros en Abegondo
Cruceiros en Abegondo
Cruceiros en Abegondo
Cruceiros en Abegondo
Cruceiros en Abegondo


Cruceiro San Xurxo - A Coruña

Cruceiros en Abegondo
Cruceiros en Abegondo
Cruceiros en Abegondo
Cruceiros en Abegondo
Cruceiros en Abegondo
Cruceiros en Abegondo
Detalle de una de las cuatro tallas, por Angel Gilberto Papigil Fotografías de Angel Gilberto Papigil
Cruceiros en Abegondo
Cruceiros en Abegondo


Foto de Angel Gilberto Papigil Galicia pueblo a pueblo nos ofrece más fotos e información del cruceiro


Descrición en castellano
Description in English
Description in portu
Glosario

Cruceiro dos chamados "de Crucifixo" (coa imaxe de Cristo na Cruz). No anverso atópase a figura de Cristo crucificado, tres cravos, con coroa de espiñas, mans pechadas, cabeza inclinada cara a dereita, o pano de pureza está anoado á dereita, cartel de INRI. No reverso figura a Virxe dolorosa

Capitel octogonal, con cabezas de anxos con ás

Fuste (varal, vara) abalaustrado, de sección cadrada na parte inferior, e octogonal na parte superior

Basa cuadrangular, con molduras, e unha gran escocia

Plataforma de dous chanzos, de forma cuadrangular, con voo

Flanqueado por catro pilastras coas imaxes da Madanela, San Pedro, San Francisco e San Xoán. En cada pilastra hai inscricións e baixorelevos relativo á vida e paixón de Cristo.


Cruceiros en Abegondo
Cruceiros en Abegondo
Cruceiros en Abegondo Cruceiros en Abegondo
Cruceiros en Abegondo Cruceiros en Abegondo Cruceiros en Abegondo
Cruceiros en Abegondo Cruceiros en Abegondo Cruceiros en Abegondo
Cruceiros en Abegondo Cruceiros en Abegondo Cruceiros en Abegondo
Cruceiros en Abegondo Cruceiros en Abegondo
Fotos: Silvia Mariño

        Más información en Patrimonio Galego.net   


        Más fotos e información




Fotografías históricas


Cruceiros en Abegondo Cruceiros en Abegondo


Vida Gallega, 30-09-1920 Vida Gallega, 20-12-1931
"El crucero milagroso", notable óleo de Seijo Rubio




Texto generado por IA (Chatgpt). Si encuentra algún dato inexacto escríbenos a cruceirosgalicia@gmail.com
Ubicación y contexto
Municipio: Abegondo, provincia de A Coruña (Galicia 🇪🇸)

Parroquia: Santa Eulalia de Abegondo (Abegondo)

Situado junto al cementerio parroquial, cerca de la carretera AC‑542 entre Betanzos y Mesón do Vento (lugar de San Marcos)


🏛 Historia y cronología
Fecha de construcción: 1787

Fue trasladado en 1913 desde su ubicación original junto al antiguo Camino Inglés hasta su ubicación actual


Incluido en el catálogo de Patrimonio cultural etnográfico de Galicia como Cruceiro Bonito de Abegondo (código 1182) en Camino Inglés


🧱 Arquitectura y disposición
Se asienta sobre una plataforma rectangular, desde la que emergen cinco columnas: una central y cuatro en cada esquina


Las columnas están unidas al varal central mediante arbotantes metálicos, integrando piedra e hierro en la estructura


✝️ Iconografía escultórica
Columna central: Cristo crucificado acompañado de la Virgen Dolorosa, con las manos juntas y la espada (espada de dolor) descubierta; el capitel muestra cuatro cabezas aladas de querubines


Cuatro figuras en columnas periféricas:

San Pedro (con llaves)

San Francisco de Asís (con hábito)

San Juan (con capa)

María Magdalena (acompañando a la Dolorosa)


Las columnas también exhiben bajorrelieves con escenas de la Pasión de Cristo


🎨 Estilo y singularidad
Considerado una pieza única en Galicia por su monumentalidad, complejidad y combinación de piedra y forja, con reminiscencias de cruceiros monumentales bretones


La presencia de arbotantes metálicos y cinco columnas lo hace atípico respecto a la mayoría de cruceiros gallegos, que suelen tener sólo el fuste central


🧭 Curiosidades destacadas
En 1957, el alcalde de A Coruña (Alfonso Molina Brandao) intentó trasladarlo a la capital, pero los vecinos de Abegondo se opusieron y él mandó construir otro similar frente a la iglesia de San Jorge en la ciudad


Se lo conoce popularmente como “Cruceiro bonito” por su estética distintiva y su valor artístico

Fin del texto generado por la IA


Cruceiro catalogado en el PXOM 2012 ca ref. ER-0101


La Voz de Galicia, 24-12-2025, La restauración consolida las piezas del Cruceiro Bonito de Abegondo

La Voz de Galicia, 13-08-2025, Abegondo restaura su Cruceiro Bonito, que A Coruña le intentó arrebatar

Cruceiro incluido en la obra "Cruceiros na provincia da Coruña", de Luis Martín Ruíz (Deputación da Coruña, 1999) con el número 01.01.1, Vol. I, pág. 8.

Cruceiro incluido en la obra "Cruces e cruceiros de ánimas de Galicia" de Estanislao Fernández de la Cigoña Nuñez. Editado por Asociación Galega para a Cultura e a Ecoloxía (AGCE). 1997, pág. 24, número 2.

El autor, entre muchos otros datos en los que se incluyen todos los epígrafes del cruceiro, nos indica: "O peto das ánimas e mailo retablo están no lado dereito do conxunto, situado entre as dúas columnas que dan á estrada. O retablo é moi sinxelo, e consiste nunha ánima solitaria entre as lapas, agora sen cores, amosando por riba dela o caixón para as esmolas, e a seguinte lenda:
ANIMAS BENDITAS
ACORDAOS
DE NOSOTRAS"

Cruceiro incluido en la ponencia "OS CRUCEIROS NOS CAMIÑOS GALEGOS DE PEREGRINACIÓN" presentada por Juan J. Burgoa y publicada en el libro "ACTAS DO Iº CONGRESO GALEGO SOBRE "CRUCEIROS E CRUCES DE PEDRA"". Edita: Asociación Galega para a Cultura e a Ecoloxía, 2009. Pág. 33

Más bibliografía después de los mapas




Cruceiro incluido en el trabajo "Los cruceros de la comarca de Betanzos (III y final)" de Juan José Burgoa Fernández. Publicado en el Anuario Brigantino número 20, 1997. Pág. 272

El autor, entre otros datos, nos indica: "Ejemplar muy conocido, único de Galicia en su estructura, próximo en sus formas y estilo a los modelos de calvarios bretones; fue posteriormente reproducido con pequeñas variaciones en el atrio de la iglesia de San Jorge de A Coruña. Destaca la condición religiosa de su patrocinador, por otra parte miembro de la Inquisición."

Cruceiro incluido en el trabajo "DE FERROL A COMPOSTELA. LOS CRUCEROS DEL CAMINO INGLÉS" de Juan J. Burgoa. Publicado en AULAS NO CAMIÑO, 1997, Director: Xosé Neira López, pág. 279

Cruceiro incluido en la obra "GALICIA HISTORIA E IMAGEN" (La Coruña), de Ramón Blanco Arean. 1979,  Tomo 2, pág. 98 (reseña fotográfica).

Cruceiro incluido en la obra "ESMOLEIROS E PETOS DE ÁNIMAS DA PROVINCIA DA CORUÑA", de Estanislao Fernández de la Cigoña e Núñez, IR INDO EDICIÓNS, S.A., 1998, págs 15-19

El autor, entre otros muchos datos, nos indica: "Este cruceiro é o que ten o epígrafe máis longo dos que coñecemos en Galicia coa particularidade de que a súa maior parte está en latín."

Comment Form is loading comments...